BL_08092022_LR

W W W . V A L U E C H A I N . B E 24 PRODUCTIEMANAGEMENT scenario te anticiperen. Gaat het om elementen die tijdens de collaboratieve ontwerpfase absoluut niet te voorzien waren, dan draagt de eigenaar daarvan de kosten. D. Van den Bosch: “Stel dat je bij een bouwproject onverwacht een ondergrondse waterlaag aantreft, waardoor je extra maatregelen moet treffen op het vlak van stabiliteit. Tijdens de standaard boringen om de stabiliteit van de ondergrond te bepalen, was dat onmogelijk te voorzien. Bij Lean IPD is het de eigenaar die voor de extra kosten zal opdraaien, niet de partners. Bij zaken die te voorzien waren, is dat omgekeerd. Stel dat er in een gebouw een HVAC-kanaal (nvdr: heating, ventilation, air conditioning) boven een vals plafond loopt en dat er een omleiding nodig is. Dan spreekt Lean IPD voor die kosten de winstmarge van de partners aan, aangezien het om een ingreep gaat die makkelijk te vermijden was door tijdens de ontwerpfase even een plafondtegel op te tillen en te kijken wat er allemaal in de weg zou kunnen zitten.” Zeven cruciale instrumenten Bij Lean IPD zijn zeven instrumenten cruciaal: de selectie van partners, de collaboratieve ontwerpsessie, de ‘big room’, de voorwaarden van tevredenheid, het ontwerp van de ‘target value’ of streefwaarde, het ‘last planner system’ en het IPD-akkoord. Wat de selectie van de partners betreft, komt het erop aan de keuze te maken op basis van de juiste parameters. Is Lean IPD nieuw voor je, dan is dat wellicht even wennen: tijdens de collaboratieve ontwerpsessies betaal je je partners immers ook om met hen te overleggen. Maar wat velen vergeten, is dat in een klassieke projectmethode die kosten ook verrekend zitten. Alleen gaat het daar om verborgen kosten. “Lean IPD kiezen is als een open boek. Er is volledige transparantie”, aldus Davy Van den Bosch. De ‘big room’ is de ruimte waar alle partners samenwerken. In principe is iedereen fysiek aanwezig om het werk te verrichten. Alleen tijdens corona waren die zittingen virtueel. “De big room is de plaats waar je constant al je ‘materiaal’ achterlaat in het bijzijn van je partners”, klinkt het. De voorwaarden van tevredenheid kunnen we beschouwen als de gebruikerseisen van een klassieke projectbenadering. Maar behalve de gebruikerseisen bevatten die voorwaarden ook secundaire aspecten. Bijvoorbeeld de manier waarop je als team zal functioneren. Zo’n aspect dat belangrijk is voor het project, is de veiligheid. Het target value design of ontwerp van de streefwaarde geeft weer hoeveel het project mag kosten. Liggen de kosten uiteindelijk lager, dan is dat mooi meegenomen. Vallen de kosten hoger uit, dan moeten alle partners daarover discussiëren. In het last planner system plannen alle partners alles vooraf en sturen ze bij waar nodig. Het IPD-akkoord, tot slot, vormt in principe het contract. Bij de klassieke projectmethode stel je voor elke partner afzonderlijk een contract op. Bij Lean IPD is er één contract met alle partners. “Ook de bonus verdelen we onder de partners”, vertelt Davy Van den Bosch. “Het is een contract waarbij iedereen wint of iedereen verliest. Maar zo goed als altijd is het een win-winverhaal, want je werkt met volledig openen boeken. Alle partners weten van elkaar wat hun vaste kosten, nettokosten en winstmarges zijn.” Zicht op de kosten Om bedrijven te overtuigen met de Lean IPD-methode te werken, haalt Davy Van den Bosch er enkele grafieken bij die een beeld geven van de totaal geschatte projectkosten voor de eigenaar. “Er is geen sprake van forfaitaire kosten. Het proces gaat uit van nettokosten: de ontwerp- en de bouwkosten. Daar voegen we de onvoorziene uitgaven aan toe die we berekenen op basis van de mogelijke risico’s. Die risico’s plaatsen we in een register. Na verloop van tijd merk je dat je hebt kunnen besparen op de totale kosten, dat er minder is uitgegeven aan onvoorziene uitgaven en dat de risicobeheerhoeveelheid ook beter is uitgevallen dan gedacht. Dat geld stroomt deels naar de eigenaar en als bonus naar de partners. In een ander scenario, waarbij de onvoorziene kosten duidelijk groter zijn dan vooraf ingecalculeerd, zijn die extra kosten voor rekening van de eigenaar. Die kosten zijn immers toe te schrijven aan onvoldoende of slecht uitgevoerd voorbereidend werk.” Om het overzicht te bewaren is het gebruik van dashboards essentieel. “Zo zien alle partners continu de projectkosten en de evolutie van de risico’s die een deel van hun bonus kunnen aantasten. Dat de bonus verdeeld naar alle partners gaat, stimuleert alvast de mentaliteit om elkaar te helpen om het project tot een goed einde te brengen en winst te boeken”, weet Davy Van den Bosch. Om rekening mee te houden… Wie als eigenaar met een IPD-partner in zee gaat, houdt best enkele factoren goed in het oog. De partner moet na een vergelijking met concurrenten de grootste meerwaarde bieden en over de juiste technische capaciteiten beschikken. Dat kun je achterhalen via een evaluatie of interview. Hij moet bereid zijn zich naar de Lean-mentaliteit te schikken. Bij Lean IPD moet een ingenieursbedrijf in de eerste plaats een mentaliteit ontwikkelen die op samenwerking is gericht. Essentieel is dat alle betrokken partijen focussen op de constante vermindering van verspilling. Het betekent dat continue bijsturing wellicht noodzakelijk is. En dat is niet alles. Alle partijen moeten goed kunnen samenwerken. Eigenaar en partners moeten elkaar kunnen vertrouwen. Ook ervaring met Lean-IPD is belangrijk, naast het naleven van het Lean-akkoord voor risicobeheer, gedeelde besparingen, volledige transparantie in tijd en materiaal, en een open boekhouding. GD

RkJQdWJsaXNoZXIy MjkyNTU=